# Schakel-2026
Klik hier om direct naar het nieuwste bericht te gaan uit jaargang 2026

04-01-2026 Oudjaarstradities en nieuwjaarsvisites.

Sinds 2013 ben ik actief betrokken bij het schrijven van artikelen voor Ons Erfdeel, een driemaandelijkse uitgave van de Historische Vereniging van Gieten (HVG). Mijn interesse gaat vooral uit naar verhalen van ouderen. Prachtig al die verhalen over vroeger. Ik heb me regelmatig afgevraagd ‘wat moet ik daar nu mee’, met in mijn achterhoofd de spreuk ‘vroeger is alleen maar leuk voor later en anders nergens goed voor; en er komt steeds meer vroeger bij’. Een waarheid als een koe. Door interviews over vroeger wordt dat steeds meer. En dan word ik nieuwsgierig en wil steeds meer weten. Gelukkig is dat via internet prima mogelijk en gelukkig zijn er veel meer mensen, die hun voeger graag willen delen via internet. Regelmatig ga ik op zoek naar meer info over de mensen uit Gieten wat dankzij ‘het collectieve geheugen van Gieten mogelijk blijkt. De redactie van Ons Erfdeel vond het daarom zinvol om de bedenkers van meer info te interviewen en hun verhaal te vertellen en te delen. In het decembernummer van Ons Erfdeel staat mijn verslag van het interview met Henk Alting en in het maartnummer van 2026 vertelt Harry Driever zijn geschiedenis over zijn rol.

Tijdens het interview vertelde Harry mij dat hij op 6 april 2025 (geschiedenis) mensen had benaderd om maandelijks iets te schrijven op de website. Aansluitend vroeg hij mij of ik daarin geen interesse had. Omdat ik geen geboren Gieter (of Gietenaar?) ben heb ik in eerste instantie getwijfeld en heb enige bedenktijd gevraagd om daarover na te denken. Maar dat is intussen al een oude vraag en mijn antwoord is mijn nieuwe bijdrage. Ik heb de stoute schoenen aangetrokken. Jullie hebben intussen al kennis met me kunnen maken dankzij een bijdrage aan mijn herinnering… (Collectief geheugen van Gieten) … en er komt steeds meer vroeger bij.

Als beginnend ‘columnist’ heb ik niet steeds alle ‘vroeger’ paraat. Maar toch komt er maandelijks van alles binnen bij Harry Driever. Hij zal dit steeds bijhouden. Om het laatste nieuw te bekijken, dus nog meer vroeger ga dan naar de website: Het Collectieve Geheugen van Gieten en klik op ‘laatste wijzigingen, rechtsonder op de pagina. Ik wens iedereen een gelukkig nieuwjaar in hopelijk goede gezondheid.
En hier gaat u weer naar Laatste wijzigingen.
Goed gaon,
Jan Hartlief
01-02-2026 Code Rood

Dat woordje rood hebben we in de maand januari veelvuldig gehoord. Maar misschien nog vaker de waarschuwing code oranje. Ik heb de meldingen niet geteld, maar de weersomstandigheden hebben er veelvuldig aanleiding toe gegeven. Veel heb ik de afgelopen weken niet gebruik gemaakt van de doorgaande weg, gelukkig maar! Maar in onze straat was zeker heel vaak sprake van code rood, gevolgd door code oranje. Gelukkig werd er wel sporadisch gestrooid en hebben we de sneeuwschuiver ook enkele keren aan het werk gezien. Een krant hebben we een meerdere dagen niet gezien. Een goede keuze van de krantenbezorger en begrijpelijk om lekker thuis te blijven. Tegenwoordig kun je het dagblad gelukkig digitaal lezen. En de computer was ook de afgelopen maand een welkome vriend. Van lieverlee heb ik op onze website gezocht naar eerdere strenge winters en stuitte daarbij op de winter van 1979.
In mijn gedachten en herinneringen kwam ik terug op 14 februari 1979. ’s Morgens vroeg krijg ik via de Boerhoorn de oproep om te komen helpen met het sneeuwruimen. Gewapend met een houten sneeuwschuif loop ik naar Harm (café Hofsteenge) waar al een grote groep vrijwilligers klaar staat om aan de slag te gaan. We krijgen instructies en daarna begint iedereen als een wilde enthousiast te schuiven. Na een kwartiertje horen we een trekker aankomen met voorop een sneeuwschuif en een grote bak achterop, een zoutstrooier. Mijn idee van goed bezig zijn smelt, net als de straat, als sneeuw voor de zon. Ik ga meteen huiswaarts. Geen super communicatie! Tegenwoordig verandert code rood in code oranje door op de binnenwegen 1x strooien en met de sneeuwschuif rond gaan. Men is niet gewend aan allerlei calamiteiten. Ik ben zelf wel een beetje trots, want als één van de weinigen uit de straat is het me gelukt om rondom het huis regelmatig code groen te realiseren. Als het weer eens winter wordt daag ik u uit om op Wikepedia te zoeken naar ‘koudste’ winter of lees eens het verhaal van Wieger Joel over het .‘snei schoeven’
In de rubriek Oproepen/Agenda hebben we in 2011 aandacht besteed aan het uitkomen van het boek "Jouw hart sta ik nooit meer af, de oorlogsliefde van Jans en Martha, 1937 - 1945". We hebben er iets nieuws aan toegevoegd. In een interview uit 1987 vertelt Martha Hoven zelf over deze periode. U kunt dit interview beluisteren als u helemaal onderaan deze pagina scrollt: boekZwinderman.

Voor de laatste wijzigingen gaat u weer naar Laatste wijzigingen

01-03-2026 Hebben jullie ook zo vaak en zo lang achter de tv gezeten? Of eigenlijk moet je zeggen voor de tv. Ik wel en ik heb ervan genoten! Niet op de eerste dagen, want de voorspelling ‘Nederland kan 19 medailles winnen met sterke kansen op goud in het schaatsen en shorttrack’ vond ik nogal fantasierijk. Met name tijdens de schaatswedstrijden in de week voorafgaand, waar welsiwaar niet de Nederlandse toppers aanwezig waren. Dat leek me een gemiste kans om kort voor het begin nog eens de krachten te meten. En de resultaten van de andere landen beloofden niet veel goeds. Maar achteraf blijken de voorspellingen helemaal uit te komen. Mede dankzij het winterweer was het volkomen legaal om zoveel mogelijk alles te volgen, want niet naar buiten gaan was een prima excuus! Tussendoor mijmerend over het feit dat het ons wel gemakkelijk wordt gemaakt tegenwoordig. In de jaren zestig was het wachten op de krant, die rond schaatswedstrijden vol stond met invullijsten, zodat iedereen alle rondetijden kon noteren. Door pap en mij werd alles picobello bijgehouden, regelmatig met commentaar op de verslaggevers als ze weer eens onjuiste informatie doorgaven. In de pauzes hoefde je niet naar de reclame kijken, maar kon je rustig even naar het toilet. En wat waren we toen blij met Ard en Keesie, die een paar jaar iedereen van katoen gaven. Zij hebben er met hun prestaties voor gezorgd, dat Nederland een echt schaatsland werd. Maar laten we ook Atje Keuken-Deelstra niet vergeten. Aan haar moest ik denken toen Gina (oh nee! Francesca) Lollobrigida als kersverse moeder goud won. Als moeder van maar liefst drie kinderen won Atje in 1971 ( en in 1972 en in 1973 en in 1974!) vier keer de wereldtitel bij het allround schaatsen. Wil je meer over haar weten, kijk dan eens op Atje Keulen-Deelstra - Wikipedia . Iets om trots op te zijn, al die topschaatsers en die medailles in de loop der jaren, maar vooral die tien(!) gouden, zeven zilveren en drie bronzen plakken in Italië. Ongetwijfeld zullen we over ruim 50 jaar nog eens met weemoed terugdenken aan februari 2026. Jutta, Femke, Xandra, Xandra Jens, Jens, Jens, Antoinette, Jorrit, Marijke, Kjeld, relay Short track mannen, Femke, Jutta, Jenning, Jenning, Merel, dames achtervolging schaatsen, Melle, Jorrit en Jens bedankt! Het Wilhelmus kan ik nu helemaal meezingen en mijn geloof in voorspellers, de zogenaamde koffiedikkijkers, heb ik bijgesteld." (Jan Hartlief).

Voor de laatste wijzigingen gaat u weer naar laatste wijzigingen". Wanneer u hier en daat wat rond kijkt op de site zult u zo nu en dan op verschillen in de opbouw van pagina's zien. Dit heeft alles te maken met een renovatie waar ik druk mee bezig ben. Bijvoorbeeld de rubriek "Persoonlijke notities". Deze bevat ongeveer 50 pagina's, welke ik stuk voor stuk aan het renoveren ben. Ik ben op de helft ;-) ,(webmaster)"
05-04-2026 Eieren zoeken en neutie schieten.
Vandaag, zondag 5 april ga ik, met kinderen en kleinkinderen, naar het jaarlijks terugkerende paasvuur en verheug ik me al weer op het eieren zoeken en het neutie schieten van morgen . Tegenwoordig wordt het paasvuur opgebouwd en ontstoken door deskundige volwassenen, maar vroeger ging het toch echt allemaal anders. De jeugd van Gieten beleefde het bouwen van de paasbult ongetwijfeld als een paar spannende weken. Wil je hier graag meer over weten lees dan eens het verhaal van Tonnie Knoop op onze website.

Persoonlijke notitie: Tonnie Knoop over paasvuren.
Lees aansluitend de boeiende bijdrages van Roelf Dijkhuizen en Martje Pronk , lees over Meerten Meertens en Jo Wilkens en over de rol van het dagelijks bestuur van de oranjevereniging, de heren Boomsma, Balkema en Teije Dijkhuizen. Over de "bulten" van Bonnen, Achter 't Hout, Veenhof, Gasselterweg, Boddeveld (niet altijd), Zijtak, Asserstraat, Eexterweg, Spekstoep naar Gieterzandvoort.
Maar helaas is er verder niet echt iets te vinden over andere tradities rond Pasen. Alhoewel toch het eieren zoeken een eeuwenoude (?) traditie is. Maar hebben jullie wel eens gehoord van ‘Neutie schieten’ ? De redactie van het collectieve geheugen van Gieten daagt jullie uit om daaraan jullie steentje bij te dragen, dus kom met verhalen en/of fotos.
Het is inderdaad al (zeker twee) eeuwen oud. Voor ons was het een feest in de vijftiger jaren (1950). Onze familie woonde wijd verspreid door ons land, maar ieder jaar met Pasen wist iedereen het hoge Noorden te vinden om bij opa en oma te komen eieren zoeken en neutie schieten. Opa had ’s morgens vroeg eieren (en lekkere snoep!) verstopt rondom het huis en opgewonden stonden we startklaar bij de lienpaol om te zoeken. De administratie van gevonden voorwerpen was in handen van opa, die achteraf de balans opmaakte. Vanzelfsprekend wint elk jaar de fanatiekste, of degene die het fanatiekst werd geholpen. Ook alle ooms en tante helpen mee om alles te vinden.
Opa zorgde ook voor de wedstrijdbaan bij het aansluitende neutie schieten. Twintig walnoten in een keurige rij, met een onderlinge afstand van 15 centimeter. De teams werden samengesteld en dan konden we beginnen. Gooi je noten uit de rij aan de achterkant, dan krijg je pluspunten, minpunten gooi je door alleen aan de voorkant noten uit de rij te schieten. En ‘dik en dun blef staon zoas het stun’. Maar kinderen worden ouder en ouders krijgen kinderen en kleinkinderen. Gelukkig hebben we een opa gevonden, die voor de rest van zijn leven de traditie in ere wilde houden. En gelukkig hebben we daarna weer een opa gevonden, die het heuglijke gebeuren niet wil laten verdwijnen en hopelijk vinden we in de toekomst weer opa’s , die het Paasfeest wil organiseren. In de loop der jaren zijn door creatieve opageesten nieuwe tradities geboren, waaronder het ‘wc-borstels gooien’. Maar daarover vertel ik een volgende keer. (J.H.)



Deze maand helaas geen updates. Wel kunt u sinds kort via de website van de Historische Vereniging van Gieten een link vinden naar "Ons Erfdeel" vanaf het begin tot vijf jaar terug. Hiervoor gaat u naar https://www.hdp.nl/HVVG/links.htm. Deze zijn overigens ook op de eigen website van de Historische Vereniging te vinden, naast een nieuws pagina en het jaarporgramma en meer.https://www.hdp.nl/HVVG/index.html

03-05-2026 Vakantie
‘Een leraar heeft óf vakantie, óf net vakantie gehad, óf bijna vakantie. Kennen jullie die uitdrukking? Lezen jullie het nu voor het eerst dan zijn jullie vast en zeker geen juf, geen meester, of geen leraar /lerares. Hoe vaak dat tegen mij persoonlijk is gezegd is niet op één hand te tellen. Het is voor mij vooral ín de eerste jaren een argument geweest om daarop te reageren in de trant van “oh, maar ik heb nog geen vakantie, ik werk nog een week door om het schooljaar af te ronden.” Aansluitend volgde steevast de opmerking dat ik zelfs één week eerder begon om van alles voor te bereiden voor het nieuwe schooljaar. Maar na een paar jaar viel het kwartje en reageerde ik met een g(r)limlach. Tot ik eindelijke leerde, dat het bedoeld was als een grappige opmerking en een vorm van bewondering, verpakt in plagerij.
Het is inmiddels mei en bij meerdere huizen heb ik mij verwonderd over de caravans en campers die vanaf april bij de huizen kwamen te staan. De meeste ‘vakantiehuizen’ zijn intussen verdwenen en zorgen voor slaapplaatsen op een camping. Vakantie vieren doe je tegenwoordig niet alleen maar in de zomervakantie, maar ook in de voorjaarsvakantie, meivakantie en de herfstvakantie. Zelfs midden in de winter is het de gewoonste zaak van de wereld om op wintersport te gaan.
Wat hebben we het goed allemaal! Heel anders dan in mijn jeugd. De eerste 25 jaren van mijn leven heb ik op Papenvoort gewoond, waar mijn ouders woonden en werkten in café Halfweg. In de horeca was het hard werken en eigenlijk nooit tijd om vakantie te vieren. Gelukkig mocht ik mee op vakantie met oom Jan, tante Willy en neef Jan naar de Veluwe en een paar jaren later met oom Ben, tante Alie en neef Wim toeren door Europa. Maar mijn jeugdvakanties met mijn ouders bleven beperkt tot één weekje vissen in Friesland. Ook leuk, maar toch heb ik vakanties wel gemist. Later heb ik dat ruimschoots goed gemaakt, want we gingen toch ieder jaar met de kinderen op reis door Europa. Maar wel altijd in de zomervakanties. In de loop van de jaren heb ik me langzamerhand aangepast aan het gros van de vakantievierders. Als je met pensioen bent gaat de opmerking voor een schoolmeester niet meer op. Een pensionado heeft altijd vakantie. Niet soms, niet regelmatig; nee, altijd. Dus ja, laat ze maar zeggen dat we altijd vakantie hebben. Laat ze maar denken dat we om drie uur klaar zijn. Laat ze maar geloven dat we de hele dag koffie drinken.
We zijn verslaafd geraakt aan het fietsen en maken regelmatig meerdaagse tochten. Als het zonnetje schijnt gaan we graag op pad en ook de komende maanden zullen jullie geen verhalen van mij kunnen lezen. Wegens vakantie gesloten tot september. Misschien tot slot nog een paar raadseltjes, weten jullie bij wie de volgende opmerkingen horen? Of mogelijk moeten jullie lachen om die grappige opmerkingen en weten jullie nog veel meer van die opmerkingen over beroepen?

• “Heb je het al geprobeerd uit en weer aan te zetten?”
• “Zij vergaderen om te beslissen dat er meer vergaderd moet worden.”
• “Ik ben wel eens geopereerd, dus ik weet hoe je een blindedarm verwijdert.”
• “Altijd een plank voor z’n kop… maar hij weet precies welke maat.”
• “Die staat zo vroeg op dat zelfs de haan zegt: doe rustig aan joh.”
• “Kan 30 kinderen stil krijgen, maar thuis lukt het niet eens met één.”
• “Hoort meer geheimen dan een psycholoog, maar rekent minder per uur.”
• “Weet alles van de buurt, zonder ooit te roddelen… officieel dan.”
• “De enige die je laat lachen terwijl je mond wagenwijd open staat.”

Als jullie niet weten wat je moet doen, neus dan eens rond op het collectieve geheugen van Gieten. Fijne vakantie allemaal. (J.H.)

De laatste update voor de zomerstop. Ik wil Jan hartelijk bedanken voor zijn inbreng in deze Schakel vanaf het begin van dit jaar. Ik hoop na de zomerstop weer een beroep op hem te mogen doen. Jan bij deze nogmaals dankjewel! Tot mijn spijt moet ik zeggen dat er deze keer weer geen verdere inbreng is. Daarom nog maar eens een oproep aan alle berzoekers van deze website, kom met materiaal. Neem desnoods eerst contact op met de redaktie en zien wel wat waar geplaatst kan worden. Veel van wat ik op F.B. tegenkom denk ik dat had ook op de website gekund.

We hebben een zeer droog voorjaar meegemaakt, met veel natuurbranden. Ik hoop dat iedereen die de bossen en heide opzoekt de komende zomer voorzichtig doet, zodat er een einde komt aan deze rampen. Ook namens mij iedereen een hele mooie zomer(vakantie) gewenst en graag tot in september. (H.D.)