Stationsstraat - 4
Vleesfabriek Udema (3)
U heeft het
toch gelezen?
Nee - U leest geen Agrarisch dagblad!
In Holten werkte een nazaat van onze Udema's nog altijd onder die
naam.
Maar...

Zo'n bericht
gaat je niet in de kouwe kleren zitten.
Vooral niet voor de 69 medewerkers die hierdoor op straat komen te
staan.
Misschien kunnen we als blijk van solidariteit en verbondenheid ons
kerstpakket aan deze medewerkers schenken. Nee, dat is flauw - daar
zitten zij niet op te wachten..
We gaan daarom als troost
maar weer eens bij de oude fabriek van Udema in ons dorp kijken..

Uitstekende
kwaliteit doet u eten met smaak,
zo zegt Udema in een bedrijfsfolder uit 1940

Ik kreeg deze folder van Roelof Boelens en hij suggereerde om de luchtfoto van de andere pagina over Udema hier eens naast te leggen. Dat is een goed idee! We zien dat in die tijd Udema nog vrijwel geheel "los" van het dorp lag Het verschil in tijd? Ongeveer 15 - 20 jaar!

We hebben
trouwens ook nog een foto uit de krant die juist de tussensituatie
weergeeft,
want ze zijn hier juist bezig om de nieuwe huizen aan de Heetkamp te
bouwen.
(2007-04) Wat
u niet kunt zien, is dat hierboven eerst eenzelfde foto heeft
gestaan, maar veel vager! We kregen nu de beschikking over een veel
duidelijker exemplaar. Die hebben wij nu dus omgeruild. Maar die
duidelijke foto gaf ook de mogelijkheid om een aantal interessante
uitsnedes te maken, die een wat gedetailleerder blik werpen op het

Aan de linkerkant hebben we een mooie aanblik op de 'loopbrug' van het spoor waar, naar ik aanneem, de varkens de fabriek vanuit de treinwagon de fabriek binnengingen

Oude fabrieksgebouwen met rechts de pijp nog fier overeind...

Hier ziet u de huizen van de Heetkamp in aanbouw. Mooi is te zien hoe de rook uit de pijp een lint van schaduw over de grond trekt
(2008-10)
We kregen een andere mooie foto in
vogelvluchtperspectief van het Udema-gebied. De foto is uit 1966
Ook hier hebben we even weer ingezoomd op wat details. Natuurlijk allereerst op de fabriek zelf. Merk op dat aan de bovenkant het stationsgebouw en de spoorlijn er nog altijd liggen.

Op de foto hieronder zien we dat de 'uitbreiding' van Boddeveld-1 in volle gang is. Het stratenplan is al duidelijk te herkennnen. De huizen aan de Eekschillersweg zijn zoals u kunt zien al klaar.

We hebben even apart ingezoomd op de hoek van de Stationsstraat en Eekschillersweg. Dan bedoelen we niet het huis van dokter Van der Blij, maar het huis aan de overkant: dat van groenteboer Jentes. Als er iets onherkenbaar veranderd is in Gieten dat is het hier wel. Voor wie niet zo bekend is in het oude Gieten. Dit is de plaats waar nu de C1000 winkel staat. De gestage uitbreiding van die winkel hebben we elders op deze site al beschreven.
![]() |
![]() |
Tenslotte wil ik u nog
wijzen op een subtiel detail. Helemaal rechtsonder op de foto ziet u
een salonwagen staan, met daarbij wat schuurwerk. Ik ben ervan
overtuigd dat het hier gaat om een gelande buitenaards ruimteschip.
Klamer Bos meent evenwel dat we van doen hebben met een droogmolen.
Geef toe: die gedachte is niet half zo spannnend.

(2008-11)
We zijn helemaal op de Udema-luchtfototoer. Want we ontvingen alweer
een nieuw exemplaar. Wat denken jullie? Ergens begin van de jaren
zeventig?

(2007-04)
Nu nog even iets anders. In de jaren zestig was het een rage om
speldjes te sparen. U heeft er misschien ook volop aan meegedaan. Er
bestaat tegenwoordig zelfs een (digitaal)
museum voor. En van dat museum kregen we een vraag
voorgelegd. Ze vroegen of deze speldjes bij 'onze' Udema in Gieten
behoren, of bij de vestiging in Holten. Weet u het? Laat het even
weten!
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
Als u zich afvraagt wat er onderaan het rechtse speldje staat, dan kan ik u zeggen dat daar 'metworst' staat. Maar als die niet van van de Gieter Udema zijn, hadden die dan wel eigen speldjes? Die willen we natuurlijk dan ook wel graag even zien.
(2008-04)
Precies een jaar nadat we hier de vraag neerlegden geeft Klaas
Woltman uit Eext ons uitsluitsel over de herkomst van de speldjes:
"De Udema speldjes zijn van U-vlees, onder deze naam zijn de broers
jan (Nijeveen) en Tjarko (Holten) eerst begonnen. Zij mochten de
naam Udema eerst niet gebruiken)
(2009-10)
We zijn weer ruim een jaar verder en we kregen een berichtje van F.
Besouw. Een nieuwe dorpsbewoner, maar met roots in Utrecht. Hij
zegt:
Bij het bekijken van de geschiedenis met betrekking tot "Udema"
vielen mijn bij "Udema 3" twee speldjes op. De twee linker speldjes
zijn naar mijn mening de speldjes zoals deze in de jaren 50 van de
vorige eeuw door de Utrechtse Jaarbeurs werden uitgeven. Het speldje
symboliseert de Utrechtse Jaarbeurs, als stad, beurs en
handelsbevorderende organisatie, de "U" van de stad gekroond door de
helm van Mercurius (god van de handel).
En dat hij gelijk heeft bewijzen deze (uit het Utrechts Archief
afkomstige) foto's die hij heeft meegestuurd. Ook weer opgelost!


We hebben
trouwens nog een hele mooie foto van Udema.
In een perspectief zoals we hem niet veel eerder zijn tegengekomen.

Enkele jaren
geleden hebben Rense Schuurman en Ingrid van der Velde een boekje
uitgebracht onder de titel
"Udema Gieten- Medewerkers in beeld".
We hebben op een eerdere pagina over Udema al eens wat Udema -
vervoermiddelen laten zien.
In dit boekje staan er ook weer een aantal afgebeeld die de moeite
waard zijn om hier ook nog eens te tonen

Dit was één
van de bestelwagens die al in de jaren dertig tot het wagenpark van
Udema behoorde.
Aan het begin van de jaren vijftig bezat Udema 25 vrachtauto's
bestelauto's en tractors.

De bovenstaande foto is uit ongeveer 1954. Links staat Koos Smeding
met naast hem Teun Woltman.
Dit was een 'split-level-auto'. Varkens werden hierin namelijk in
twee lagen vervoerd.
In de Hanomag van de foto hieronder werd in de jaren vijftig
het vlees vervoerd.
(2006-09)
Er is nog een mooie foto van een Udema-auto met Teun Woltman erop.
Ik kreeg deze van Dirk Smid. Links van teun Woltman staat Derk
Paapst afgebeeld. Hij was de chef van de Udema-garage.
Hieronder had ik graag nog een afbeelding willen plaatsen van de luxe bedrijfsauto van Udema. Die had ik ooit eens ontvangen van een mevrouw die als kind in één van de witte huizen aan de overkant heeft gewoond.De huizen die dus nu ook gesloopt zijn. Helaas ben ik haar mail bij één van pc-crashes uit het verleden kwijtgeraakt.Mocht zij het het verhaal hier lezen, dan zouden we die foto graag nog eens opnieuw ontvangen.
(2006-09)
Vroeg of laat komt toch alles weer op zijn pootjes terecht. Het was
Carin Smid, dochter van Udema bedrijfsleider Roelf Smid, die daar
tot 1963 heeft gewoond. Van haar had ik die foto gekregen, en ze
heeft die andermaal toegestuurd. Wat is dit van een auto? Volgens
mij is het een Buick

(2009-02)
Sjaak Oosterling uit Goes is een autogek. Hij heeft al 'aanmerkingen' gehad
omtrent de Steyer uit het Woltmanmuseum, nu gaat hij verder met de auto die
ik gemakshalve als Buick heb aangemerkt. Volgens hem is er sprake van een
Cadillac uit 1940 waarschijnlijk een model Sixty special sedan. Hij leidt
dit vooral af uit "de scherp gesneden grill, een stijlelement dat Buick veel
minder uitgesproken had."
Tenslotte een filmpje die voornamelijk gaat over het leven in de Stationsstraat, maar eindigt met een heel specifiek Udema-gebeuren. Het uitgaan van de fabriek na het afgaan van 'de hoel'.
|
Korte inhoud: Een alledaags straatbeeld in de Stationsstraat van 1966. Het waait er flink. Er zitten een aantal leuke passages in. Het begint met de oude Spar winkel van Klaas Geerts en de 'cadeauwinkel ' van Derk Oosting. Bier kostte toen 49 cent! We zien dames voor de melkwinkel van Eleveld. De jonge Klingenbergs voor de kapsalon. We gaan even bij het spoor en het stationsgebouw kijken. Bakker Krikke komt met zijn bakfiets voorbij stoempen en Bé Zwiers spit onversaagd door! Het fragment sluit af met een markant beeld uit de geschiedenis van Gieten. De fabriek van Udema gaat uit, en we zien de arbeiders naar huis gaan. De witte kudde trekt voorbij. |
(2008-02)
Op
11 januari is het boek Familievlees uitgekomen. Het is de
debuutroman van Martin Hendriksma uit Haarlem. Kern
van het verhaal is de opkomst en ondergang van een worstfabrikant in
het fictieve dorp Garssen op de Hondsrug.

Wij weten natuurlijk wel weer beter: in dit boek is de geschiedenis van exportslachterij Udema in ons dorp als decor gekozen is. Luister naar een interview van Gietenaar Serge Vinkenvleugel met de schrijver van dit boek op Radio Drenthe. En daar blijft het niet bij. Op 21 januari 2008 was de schrijver als gast aanwezig in het NPS-programma Kunststof. We hebben in ons Udema-drieluik al "Worst" van Pé en Rinus laten horen. Maar in dit programma is ook Skik te horen met: Dröge Worst! Luister hier naar het programma Kunststof. Naast deze radioprogramma's is ook bij uitgever De Geus veel over schrijver en het boek te vinden. Er is zelfs een fragment te lezen. Ga naar: Martin Hendriksma - familievlees
(2008-03)
Heeft u het boek inmiddels ook al gelezen? Het is echt de moeite
waard. Grappig vond ik het om te merken dat de schrijver ook
een aantal dingen regelrecht uit de Udema-realiteit hebt gehaald. Er
wordt in het boek gerept van de auto's van D6780 en D16615 . Een
kijkje op de website van het
Drents Archief leert ons het volgende:



Teun Woltman in de jaren dertig naast de D16615


Geert Slatius haalde tot 1945 voor Udema
de varkens bij de boeren op
In het boek
is er op een geven moment een optreden van van een toneelopvoering
van het personeel van de worstenfabrikant Barels.
Helemaal was ik verrast toen ik bij het doorbladeren van
het boek van Rense Schuurman
het onderstaande affiche tegenkwam. De lezers van het
boek zullen begrijpen waarom...

Voor op- en aanmerkingen of voor uw verhaal of herinnering ten aanzien van deze locatie doet u een e-mail in de brievenbus van "Het collectieve geheugen":