kwesties

Kwestie 1: De paal op de foto bij het oude gemeentehuis heeft al heel wat huiskamerdiscussie opgeleverd. Waar is die paal voor?, zo vroegen wij ons af. Natuurlijk is de vraag onmiddellijk voorgelegd aan mevrouw Mulder-Zandvoort. Zij zou het misschien kunnen weten. Want naast het feit dat zij oud van dagen is, heeft zij bovendien tegenover het oude gemeentehuis gewoond. In de boerderij waar nu Jan Hatzmann met de Ponybar zit. Zij kwam er niet uit. Zij heeft het voorgelegd aan een panel met deskundigen, onder wie Job Meursing. Hij dacht dat het misschien een paal was om iets mee op te meten. Als Gieten in de bergen had gelegen, dan zou het voor de hand liggen dat het iets van doen had met de markering van de weg bij grote sneeuwhoogten. Elianne Pepping uit Stadskanaal heeft de foto nog eens heel secuur bekeken en kwam tot de slotsom dat het hier niet om één paal gaat, maar dat er maar liefst twee palen op staan!! En ze heeft gelijk. Zouden het misschien inderdaad palen zijn voor het opmeten van iets? Misschien dat de Brink toen een (nieuwe) bestrating kreeg? En dat het 'tracé' bij die gelegenheid ook wat verlegd is? Nee, dat kan niet, want die ene paal staat ver achter de bomen. Maar wat nu?? Ik heb het secuur bekijken nog eens over gedaan, maar dan op het origineel, en ik zie ineens dat er niet twee palen op staan, maar wel drie!!!! Ongeveer ter hoogte van waar nu de witte villa van Homan-Free staat, staat de derde paal. Wie weet hierover nog iets zinvols te melden?

De palen blijven de gemoederen bezighouden. Frank den Hollander suggereerde dat ze er misschien waren geweest voor de cowboys uit Gieten en omstreken. Ze konden hier hun paard aan vastbinden als ze een kind bij de burgerlijke stand kwamen aangeven. Maar misschien, zo fantaseerde hij verder, waren het ook wel de palen van een Lange Afstands Wandeling. Alsof de inwoners van Gieten in die tijd ook al voor de lol kilometers gingen sjouwen. Ze waren al lang blij dat ze een dagje rust hadden

Rick Havinga heeft er ook samen met z'n oma naar gekeken. Ze zijn wat realistischer. Want, zo zeggen ze, het zijn gewoon kleine lantaarnpaaltjes. Maar dit leek mij nog lang niet bewezen. Ik zag namelijk helemaal niets van een lamp bovenop de paal, en bovendien stond één van de andere palen bijna midden in de 'moestuin' bij het huis van Nijenhuis. Maar Rick en oma hebben gelijk. Kijkt u maar: een foto (hoek schoolstraat-kerk) met een paal en een lamp erboven op!!!

Kwestie 2: Een andere 'netelige kwestie' is de lokatie van de patatkraam van Henk Speelman sr. Toen ik indertijd met Henk Kinds over de Oude Groningerweg sprak, vertelde hij mij van het houten kraampje dat hij ('Pongo') daar zou hebben gehad. Klamer Bos mailde mij dat dit een misverstand is. Hij had vroeger wel aan de Oude Groningerweg gewoond (het huis waarin ook Ben van Eysselsteijn heeft gewoond), maar die patatkraam van hem, een oude caravan, heeft in het centrum van Gieten gestaan. Op de plaats waar later het waterschapsgebouw neergezet is, recht tegenover"The House". Henk Kinds, geconfronteerd met de uitspraak van Klamer, zegt dat Klamer wel gelijk heeft dat Pongo ook in het centrum van Gieten een patatkraam heeft gehad, maar dat hij er ook 100% zeker van is dat hij ook aan de Oude Groningerweg een patathokje heeft gehad. Het feit dat dat kraampje dan ook recht tegenover zijn toenmalige woning heeft gestaan, maakt dit in mijn optiek niet geheel onwaarschijnlijk. De bevestiging moet van anderen komen, want ik weet niets van het bestaan hebben van beide kramen. Overigens zou Pongo daar ook knakworst verkocht hebben. Details zijn altijd belangrijk...

Zoveel is onderhand wel duidelijk: Pongo heeft op de bedoelde plaats aan de Oude Groningerweg geen patat verkocht. Alleen maar ijs. Aldus de familie R. Houwing. Henk Kinds beweert inmiddels ook dat hij het nooit over patat heeft gehad. Alleen maar over ijs en snoep. En ook van de knakworst is hij nog altijd zeker.

(2005-10) Mannie Pekel uit Leiden bevestigt het verhaal van het ijs: "Misschien een kleine bijdrage aan deze kwestie: H. Speelman sr. (Pongo) heeft inderdaad op de Oude Groningerweg gewoond. En aan de overkant van zijn huis stond een ijscokar. Daar heb ik samen met Koosje Redeker vaak op zaterdag en zondag ijsjes staan te verkopen. maar een patattent heeft daar nooit gestaan".

Gezien in het licht van het verhaal hieronder ben ik wel benieuwd naar de verdiensten van Mannie en Koosje indertijd...

Jacob Speelman weet meer over de commerciële activiteiten van Pongo te vermelden. Hij zocht de drukte op. In de zomer plaatste hij zijn caravan ook wel bij het kerkhof om daar onder meer... patat te verkopen. Hij had daarbij niet zozeer de bezoekers van het kerkhof op het oog, maar de families die massaal naar het zwembad trokken. Uit 'doorgaans betrouwbare bron' heeft Jacob Speelman tevens vernomen dat het patatimperialisme van Pongo zich ook nog bijna tot buiten de dorpsgrenzen heeft uitgestrekt. Hij verzocht een boer die in het bezit was van een tractor hem en zijn caravan naar Papenvoort te slepen. De boer wilde hem daarvoor dan 7,50 in rekening brengen. Na een kritische hercalculatie zag Speelman toch maar van de uitvoering van dit gewaagde plan af.

Lambert Venema,woonachtig in Norg, herinnert zich nog goed de patatkraam die Henk Speelman had op de plaats van het inmiddels ook al weer voormalige waterschapsgebouw: Wat mij heel erg is bijgebleven, is dat hij op het terrein waar nu het Waterschapsgebouw staat zondag's middags aardappelen zat te schillen (voordat wij naar Gieten 1 gingen kijken) en dat na afloop van de wedstrijd zijn patat klaar was.

Kwestie 3. U ziet hieronder een foto, waarop staat vermeld dat het de Weg naar Wildervank is. Ik geloof daar helemaal niks van. Bent u dat met mij eens? Waar is dit dan wel? Of denkt u dat het opschrift wel klopt? Help mee om de opossing te vinden.

Geert Fransens suggereerde dat dit huis aan de Oude Wildervanksterweg zou zijn gelegen. Dat dit huisje er nog zou staan. Maar dit lijkt mij niet het geval omdat volgens mij het huisje dat hij op het oog heeft (gezien vanuit het dorp,tweede huis voorbij de kruising, waar je de bult op gaat) met de kop richting dorp staat. Zou dit wel aan de Oude Wildervanksterweg zijn dan zou de bocht ook de andere kant op moeten liggen. Toch?

Ik zelf vond de afbeelding toch altijd wel heel erg lijken op het uizicht dat ik had vanuit mijn slaapkamerraam op Spekstoep 19. Tenminste de bocht en de huizen aan de rechterkant. Maar ja,'t zal toch wel iets anders zijn geweest, want aan de linkerkant stond er verder geen huis, en ik had daar ook nog nooit iemand over gehoord dat dit ooit wel het geval was geweest. Wel heb ik het vroeger altijd gek gevonden dat na ons huis de boerderij van Jan Meursing kwam met nummer 23. Waarom geen nummer 21???? Via Jacob Speelman kreeg ik, om een andere reden, een passage over de Spekstoep in Ons Waardeel (1996-4) in handen. Job Meursing beschrijft daarin een oude foto. (Als ik het origineel nog eens in handen krijg, dan zal ik de foto hier publiceren) Job heeft zojuist Spekstoep 19 beschreven en vervolgt: 'En as leste an die kaant zöt men wat wieder hèen 't Boerderijgie van de fam. Hinduk Meijers, en die is rond 1922 op un Zundagaovend opbraand en neeit herbouwd'. Zou de foto 'Weg naar Wildervank' dan inderdaad Spekstoep 21 zijn geweest? Zit Job Meursing al op Internet?? Want hij zou uitsluitsel kunnen geven!

Inmiddels is de bevestiging van dit verhaal binnen. Henk Wilms stuurde mij deze foto toe van de Spekstoep. De ansicht is gestempeld in 1903. We ontwaren (op het scherm overigens niet zo goed te zien) 'achteraan' het boerderijtje waarover de vraag ging. We zien de kromming van de weg naar links en de heg rechts van de straat. Zaken die op bovenstaande foto ook zichtbaar zijn. Op de onderstaande foto is op de voorgrond overigens het boerderijtje te zien, dat is ook is afgebeeld op nummer 6 van het fotoalbum.

En nog wat moois: in dit boerderijtje woonden dus Jantien en Berend Speelman. Henk Wilms weet te vertellen dat het Berend en zijn vader zijn die op de eerste foto de lading hooi naar huis brengen. Te dateren zo rond 1920

Kwestie 4: U kent onderstaande foto van de pagina over de zeepkistenraces. In het verhaal werd terloops een suggestie gedaan wie de starter zou zijn.

In het vroege begin dacht ik dat het meester Strijk was, die op deze foto ongelooflijk veel op Bobby Robson zou lijken. Van Geke Florijn kwam er een reactie. Onmogelijk! Meester Strijk was altijd als een pauw zo trots op zijn mooie zwarte haren. En deze man heeft zeker geen zwart haar. Geke bracht zelf de naam van meester Romijn in. Daar wilen wij weer niet aan. Meester Romijn had zijn haar veel meer vastgeplakt op het hoofd. Nu kwam deze kwestie tijdens een familiefeestje bij Jan Veninga ook ter tafel. Daarbij suggereerde Klaas van der Heide dat het hier wel eens meester Koster zou kunnen betreffen. Deze meester voor de vijfde klas op de Gieterschool zou kort na de verhuizing van de Schoolstraat naar de Eexterweg gekomen zijn en zou blond zijn geweest. Wat timing betreft zou het kunnen... Maarre... Is deze man grijs of blond??? En waarom zou het perse een schoolmeester moeten zijn. Misschien is het ook wel iemand uit de gelederen van de handelsvereniging.

Wie doet mee in deze discussie en wie weet nieuwe suggesties aan te dragen??

Cor Strijk geeft toe dat de starter zeker wel op enige gelijkenis vertoont met Bobby Robson. Maar hij weet zeker dat het Meester Strijk, zijn vader, niet is. Zal het dan gewoon Bobby Robson zijn geweest?? Of heeft iemand andere suggesties??

Henk Bos uit Oosterhesselen komt met de oplossing. Niks geen Strijk, niks geen Robson. Het is gewoon zijn vader. Hans Bos van de Centra winkel aan de Gasselterweg! Hij regelde de start als lid van de organiserende handelsvereniging!

Eigenlijk al kort na de plaatsing van deze foto kwamen Klamer Bos en Henk Kwebeman met de juiste antwoorden. Want het betrof hier een foto van het huis van hun beider opa. Toch wilden we graag eens zien of de waarheid ook nog op een andere wijze aan het licht zou komen. En dat is nu gelukt. Gisela Drent heeft haar in 1914 geboren oma G. Oosting-Schuiling de foto voorgelegd. En zij herkende het meteen. De boerderij heeft in Bonnen gestaan. Precies op de plaats waar nu het woonhuis en de winkel van Joling staan, Bonnen 26. Het huis is in 1934 afgebrand. De familie van brandstofhandelaar Klamer Alferink heeft hier gewoond. Henk Kwebeman heeft ons ook de namen gegeven van de personen die hier op de foto staan. Die foto moet volgens hem van voor 1916 zijn, Op de foto staan van links naar rechts: knecht van F.G. Zandvoort-Blomberg (waarschijnlijk geheten Seubring), Fennechien Geessien. Blomberg-Zandvoort (tijdens haar huwelijk was haar man overleden in 1897) pachter van de molen in Gieten, Reinder Zandvoort (de vader van Fennechien Zandvoort), Roelofje Geessiena Alferink-Blomberg (toen nog ongehuwd, de volgende vrouw is onbekend, en tenslotte Janna Rozeveld-Pepping (toen ook nog ongehuwd).

(2006-04) Kwestie 6: We kregen een foto, waarvan met grote stelligheid wordt beweerd dat deze club vrouwen uit Gieten komt. Maar dat is ook het enige dat we weten. Ze zien er wel chic uit, vindt u niet? Is er iemand die ons van aanknopingspunten kan voorzien???

Misschien herkent u ineens gelaatstrekken bij iemand die boodschappen doet bij de C1000.
Die persoon moet u dan direct aanspreken en vragen van wie zij/hij er één is...

(2007-02) Kwestie 7: Is dit wel de Wemenweg???.
In december van 2006 voegden we een nieuwe foto toe aan het dorpsalbum. Het was de foto van Albert Bos op de Wemenweg.